POLSKIE  TOWARZYSTWO
PRAWA  WYZNANIOWEGO


Al. Racławickie 14 p. 701;  20-950 Lublin;
KRS 0000311635    NIP 7123136491    REGON 060396971
Bank Zachodni WBK   94 1500 1520 1215 2007 7670 0000

PTPW

Słowo wstępne od redakcji zamieszczone w tomie 1/2009

Szanowni Państwo,

Od dwudziestu lat jesteśmy świadkami dynamicznego rozwoju polskiego prawa wyznaniowego. Rozwój ten wynika przede wszystkim z wzrostu wrażliwości na należyte zagwarantowanie wolności religijnej każdego człowieka, bez względu na to, czy dokonane przez niego wybory sytuują go w ramach większości, czy mniejszości. Trudno mieć dziś bowiem wątpliwości, że poszanowanie wolności myśli, sumienia i religii jest jednym z warunków urzeczywistnienia demokratycznego państwa prawnego.

 

Impulsem do dokonywania zmian jest również postęp europejskich procesów integracyjnych. Nie chodzi przy tym wyłącznie o obowiązek dostosowywania polskiego prawodawstwa do aktów wydawanych przez instytucje wspólnotowe. Ze względu na reguły określające podział kompetencji pomiędzy prawodawcę wspólnotowego i prawodawców krajowych kształt polskiego prawa wyznaniowego w decydującej mierze zależy bowiem nadal od polskiego ustawodawcy. Coraz silniejsze jednoczenie się Europy wywołuje jednak w naszym kraju wzrost znaczenia problemów do tej pory marginalnych, wzmacniając również poczucie odpowiedzialności za wypracowanie rozwiązań, które można byłoby uznać za właściwe również z perspektywy innych społeczeństw naszego kontynentu.

 

Systematycznemu rozwojowi polskiego prawa wyznaniowego towarzyszy stały wzrost liczebności jego badaczy. Naukowa refleksja nad tym zespołem unormowań jest dziś prowadzona w większości ośrodków uniwersyteckich Natomiast przedmiot Prawo wyznaniowe jest niemal powszechnie uwzględniany w programach studiów prawniczych i administracyjnych, coraz częściej znajdując swoje miejsce również w procesie kształcenia na innych kierunkach (jak np. prawo kanoniczne, teologia czy politologia).

 

Stale rośnie także poziom integracji przedstawicieli nauki polskiego prawa wyznaniowego. W 2003 r. - biorąc wzór z innych środowisk naukowych - zainicjowano w Kazimierzu nad Wisłą cykl Ogólnopolskich Sympozjów Prawa Wyznaniowego. W 2009 r. już szóstą jego edycję będzie gościł Kamień Śląski. Szczególnie wymownym znakiem zacieśniania współpracy polskich eklezjastycystów stało się utworzenie Polskiego Towarzystwa Prawa Wyznaniowego, do czego doszło w 2008 r. Już po niespełna roku działalności zrzesza ono przeważającą większość badaczy zajmujących się prawem wyznaniowym w ośrodkach naukowych naszego kraju, a nawet prowadzi własne badania naukowe. Nie może więc dziwić fakt, że jedną z pierwszych inicjatyw Zarządu wybranego na Zjeździe Założycielskim było powołanie periodyku, na łamach którego można byłoby dokumentować bieżącą działalność Towarzystwa, prezentować wyniki badań prowadzonych w jego ramach, obserwować najnowsze etapy rozwoju prawodawstwa i orzecznictwa w sprawach wyznaniowych oraz publikować mało dostępne materiały źródłowe. Próbę realizacji tych zamierzeń stanowi Przegląd Prawa Wyznaniowego, którego tom pierwszy oddajemy do Państwa rąk.

 

Przyjęto, że na jego strukturę składać się będzie kilka stałych działów, w których zbierane będą materiały o zróżnicowanym charakterze. Zgodnie z tą ideą uporządkowaliśmy również materiały składające się na tom pierwszy. Otwiera go dział, w którym pomieszczono artykuły stanowiące owoc prac prowadzonych przez powołane w ramach PTPW zespoły badawcze. Część druga obejmuje pochodzące z ostatniego roku prawodawstwo wyznaniowe Rzeczypospolitej Polskiej i Unii Europejskiej oraz podejmowane w tym czasie inicjatywy prawodawcze. Zamieszczono w niej również materiały źródłowe: polskie tłumaczenia watykańskiej ustawy o źródłach prawa (która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 r.) oraz instrukcji Sekretarza Edukacji USA z 7 lutego 2003 r. w sprawie ekspresji religijnej w szkole publicznej, a także przygotowane w 2002 r. projekty umów między Radą Ministrów a związkami wyznaniowymi, o których mowa w art. 25 ust. 5 naszej Konstytucji. Dział trzeci poświęcono omówieniu orzecznictwa dotyczącego kwestii wyznaniowych. Zebrano w nim orzeczenia Sądu Najwyższego wraz z glosami oraz polskie tłumaczenie jednego z najnowszych wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Kolejne części stanowią recenzje oraz sprawozdania z prawno-wyznaniowych konferencji i sympozjów, które odbyły się w ostatnim roku na terenie naszego kraju. Zgodnie z zamierzeniami inicjatorów powołania periodyku, ważne miejsce zajmuje w nim także dział urzędowy, w którym zebrano najważniejsze materiały dokumentujące powstanie i działalność PTPW. Całość zamyka polska bibliografia prawa wyznaniowego za rok 2008.

 

Ufamy, że Przegląd Prawa Wyznaniowego stanie się ważnym forum naukowej refleksji nad problemami o charakterze prawno-wyznaniowym. Mamy również nadzieję, że dzięki publikacji różnego rodzaju materiałów źródłowych okaże się przydatny dla osób stanowiących i stosujących prawo, a teoretykom ułatwi prowadzenie pracy naukowej i dydaktycznej.

 

Kolegium Redakcyjne