POLSKIE  TOWARZYSTWO
PRAWA  WYZNANIOWEGO


Al. Racławickie 14 p. 701;  20-950 Lublin;
KRS 0000311635    NIP 7123136491    REGON 060396971
Bank Zachodni WBK   94 1500 1520 1215 2007 7670 0000

PTPW

Streszczenia artykułów z tomu 3 PPW


Artur Mezglewski

„Przysięga, ślubowanie oraz przyrzeczenie w prawie polskim”

W artykule usystematyzowany został zakres podmiotowy oraz przedmiotowy przypadków składania uroczystych zobowiązań: przysięgi, ślubowania oraz przyrzeczenia przewidzianych w prawie polskim. Celem badawczym niniejszej publikacji było dokonanie analizy, na ile sytuacje, o których mowa, mogą stanowić okazję do ujawniania przekonań religijnych oraz światopoglądu religijnego, a także jakie są możliwości prawne składania przez uczestników postępowań sądowych przysięgi stricte religijnej. Autor publikacji doszedł do następujących wniosków:
- prawo do ekspresji religijnej przy wypowiadaniu roty uroczystej przysięgi (ślubowania) należy do zakresu przedmiotowego wolności religijnej,
- do zakresu tego należy również prawo do złożenia przysięgi religijnej przez uczestnika postępowania sądowego,
- wykazana została niesymetryczność rozwiązań prawnych w zakresie możliwości ekspresji religijnej w stosunku do osób podejmujących się wykonywania określonych zawodów zaufania publicznego,
- w polskich przepisach proceduralnych nie przewidziano możliwości składania religijnej przysięgi prawdomówności przez osoby zeznające przed organami prowadzącymi postępowania publiczne. Brak takich przepisów w praktyce najczęściej uniemożliwia skorzystanie z tego prawa.
 

Słowa kluczowe: przysięga, ślubowanie, przyrzeczenie, wolność religijna

“Oath, Vow and Pledge in Polish Law”

The article systematizes the subjective and objective scope of instances of making solemn commitments: oaths, vows and pledges provided for in Polish law. The research aim of this paper was to analyse the extent to which the situations in question may offer an opportunity to reveal religious beliefs and outlook, and what the legal options are for taking by the parties to lawsuits of religious oaths in the strict sense. The author arrived at the following conclusions:
- the right to religious expression when uttering a solemn oath formula (vow) falls within the subjective scope of religious freedom,
- this also covers the right of a participant in court proceedings to make a religious oath,
- some "asymmetry" of legal solutions governing religious expression has been demonstrated in relation to persons taking up public trust professions,
- Polish procedural law does not factor in the option of swearing a religious oath of truthfulness by persons testifying before the bodies conducting public proceedings. The absence of such regulations in practice predominantly renders the exercise of such a right ineffective.
 

Keywords: oath, vow, pledge, religious freedom

 

 

Piotr Stec,  Dariusz Walencik

„Rewindykacja nieruchomości osób prawnych Kościoła katolickiego w postępowaniu przed sądami powszechnymi”

W artykule został omówiony stan prawny powstały wskutek derogacji przepisów normujących postępowanie regulacyjne przed Komisją Majątkową. Wskazano w nim konsekwencje uchwalonej 16 grudnia 2010 r. ustawy nowelizacyjnej dla kościelnych osób prawnych, które dochodzą zwrotu swych nieruchomości bezprawnie znacjonalizowanych w okresie Polski Ludowej. Zdaniem autorów ustawa nowelizująca została przygotowana w pośpiechu i bez należytego zastanowienia nad skutkami. W szczególności brak w niej przepisów przejściowych, jak również norm dostosowujących sytuację prawną uczestników postępowania regulacyjnego przed Komisją Majątkową do potrzeb procesu cywilnego. Chodzi tu zwłaszcza o sposób przechodzenia z trybu regulacyjnego przed Komisją Majątkową do trybu postępowania rewindykacyjnego jako szczególnego postępowania cywilnego, który wymaga aktywności ze strony kościelnych osób prawnych. Przepisy znowelizowanej ustawy nie zabezpieczają także w sposób należyty interesów jednostek samorządu terytorialnego i osób trzecich, których praw może dotyczyć postępowanie. Niedookreślone pozostają też zasady orzekania w sprawie i zakres samodzielności jurysdykcyjnej sądu.

Słowa kluczowe: rewindykacja, nieruchomości, kościelne osoby prawne, Komisja Majątkowa, nacjonalizacja

“Consensual regulation of the relations between the state and religious denominations”

It is assumed in the doctrine of ecclesiastical law that the principle of consensual regulation of the relations between the state and churches and other religious denominations pertains to the ways and forms of regulating these relations. The principle consists of the following: a distinct form and method of regulating the relations between the Republic of Poland and the Catholic Church and a distinct form and method of regulating the relations between the Polish state and other religious denominations. According to this principle, the mutual relations of the subjects mentioned should be specified in legal acts based on bilateral agreements. In the case of the Catholic Church, it has to be an international agreement (a concordat), or an agreement concluded between the Council of Ministers and the Polish Episcopal Conference with the permission of the Holy See. In the latter case, concluding a contract is a necessary step in the procedure of passing or amending statutes regulating the relations between the state and the Catholic Church. In the case of other religious denominations, the content of statutes regulating their relations with the state is shaped by the provisions of agreements concluded by their representatives with the Council of Ministers. Due to these regulations, it was guaranteed that religious denominations could participate in creating the law that regulates their legal status. At the same time, the shape of these relations could no longer be determined by the state in a unilateral and arbitrary manner.

Key words: relations between the state and religious denominations, the principle of bilateralism, agreements, the Constitution (of the Republic of Poland of 1997), a concordat

 

 

Katarzyna Krzysztofek

„Problematyka przeprowadzania zabiegów transfuzji krwi u Świadków Jehowy w polskim porządku prawnym”

Zagadnienie związane z możliwością dokonywania zabiegów transfuzji krwi budzi wiele pytań i wątpliwości, szczególnie gdy dotyczy ono członków związku wyznaniowego Świadków Jehowy. Związek ten, powstały z końcem wieku XIX w Stanach Zjednoczonych, zakazuje swoim członkom poddawania się zabiegowi przetoczenia krwi. Argumentem przemawiającym wedle Świadków Jehowy za powstrzymaniem się przed owym zabiegiem są słowa Pisma Świętego, w których jak twierdzą, Jehowa uznał, że jednym z warunków osiągnięcia życia wiecznego, jest powstrzymanie się od spożywania krwi. W związku z tym wyznawcy Jehowy sprzeciwiają się zabiegowi transfuzji, nawet w sytuacji gdy jest to jedyna droga do uratowania im życia. Dla upewnienia się, że ich wola będzie zachowana, Świadkowie Jehowy noszą przy sobie oświadczenie, w którym kategorycznie stwierdzają brak zgody na przetoczenie im krwi. Sytuacja ta rodzi bardzo wiele trudności, zwłaszcza dla lekarza, który kierując się dobrem pacjenta dąży do uratowania mu życia wszelkimi dostępnymi sposobami. Lekarz staje przed ciężkim wyborem: czy poddać się woli pacjenta, a tym samym uszanować jego prawo do samostanowienia, czy też dokonać zabiegu wbrew jego woli lub bez jego zgody i uratować mu tym samym życie? Zawsze pozostaje kwestia odpowiedzialności prawnej lekarza, który w każdym z powyższych przypadków naraża się na nią, albo poprzez niewypełnienie ciążących na nim obowiązków, albo też poprzez naruszenie prawa pacjenta do decydowania o swoim życiu. Sprzeczność pomiędzy lekarzem a pacjentem – Świadkiem Jehowy – jest konfliktem nie interesów a wartości. Co za tym idzie trudno szukać w tym wypadku kompromisu. Jedyną drogą jest uznanie argumentów strony przeciwnej, co najczęściej implikuje konieczność podporządkowania się lekarza woli pacjenta.

Słowa kluczowe: Świadkowie Jehowy, transfuzja krwi, zgoda pacjenta.

„The Issue of Blood Transfusion for Jehovah's Witnesses in the Polish Legal Order”

The issue of performing a blood transfusion procedure raises many questions and doubts, in particular when given to the members of the religious association of Jehovah's Witnesses. This association established in the United States at the turn of the 19th century prohibits its members from undergoing blood transfer. The rationale, according to Jehovah's Witnesses, for refraining from this procedure is to be found in the words of the Scriptures where Jehovah is said to name several conditions of achieving eternal life one of which being to abstain from the ingestion of blood. Therefore, the followers of Jehovah oppose transfusion, even if it is the only life-saving measure. To ensure that their will be respected, Jehovah's Witnesses carry a "blood card" which states that they refuse to undergo blood transfusion. This situation leads to difficulties, especially for the physician who, since guided by the patient's good, seeks to save his or her life by any means available. A medic faces a stark choice: submit to the patient's will, and thus respect their right to self-determination, or carry on with the procedure against their will or without their consent in order to save their life. There is also the question of doctor's liability; either of the above-mentioned cases: non-performance of their duties, or violation of patient's right to decide on their lives impose such liability of the medical personnel. The conflict between the doctor and a Jehovah's Witness patient is not a conflict of interests by of values. What follows, hardly any compromise can be arrived at. The only solution is to agree with the arguments of the other party, which usually implies the need for the physician to yield to the patient's choice.

Key terms: Jehovah's Witnesses, blood transfusion, patient's consent.