POLSKIE  TOWARZYSTWO
PRAWA  WYZNANIOWEGO


Al. Racławickie 14 p. 701;  20-950 Lublin;
KRS 0000311635    NIP 7123136491    REGON 060396971
Bank Zachodni WBK   94 1500 1520 1215 2007 7670 0000

PTPW

Streszczenia artykułów z tomu 4 PPW

 

Jerzy Nikołajew

"Przywileje osób duchownych odbywających karę więzienia według regulaminu więziennego z 1931 r."

Przedmiotem artykułu są ulgi regulaminowe przewidziane w odbywaniu kary więzienia przez osoby duchowne na podstawie regulaminu więziennego z 1931 r. Należy uwzględnić, że przywileje przyznane duchownym, wynikające wprost z konkordatu z 1925 r., umożliwiły też odrębne traktowanie duchownych innych wyznań. Autor kolejno analizuje poszczególne uprawnienia wynikające z przepisów. Najpierw zwraca uwagę na kwestie związane z odrębnym osadzaniem, prawem odprawiania mszy świętych, izolowaniem od innych więźniów, posiadaniem własnej pościeli i bielizny. Dalej przedmiotem analizy pozostają uprawnienia dotyczące ulg żywieniowo-zakupowych, korzystania z przedmiotów religijnych, niepodlegania wszystkim karom dyscyplinarnym, zatrudniania przy pracach nieuwłaczających godności duchownej i odrębnego transportowania. Uprawnienia więźniów-duchownych zestawione zostały ze sposobem traktowania całej populacji więźniów. Ponadto autor analizuje uprawnienia przyznane więźniom-duchownym innych niż katolickie wyznań. Artykuł kończą refleksje natury prawno-historycznej, będące próbą oceny funkcjonowania tych ulg w kontekście całego systemu wykonywania kary więzienia.

Słowa kluczowe: Przywileje, duchowni, regulamin więzienny

"The Privileges of Members of the Clergy Sentenced to Imprisonment as Provided in the Prison Rules of 1931" 

The article addresses the problem of preferential treatment of clergymen serving a prison sentence provided by the Prison Rules of 1931. Such privileges granted to the clergy under the 1925 Concordat also benefited the persons of the cloth representing other denominations. The author analyses individual rights and privileges granted under the rules. First, he draws attention to the priest's right to serve his sentence in separation, to say mass, to be isolated from other inmates, to have his own bedlinen and underwear. Further, the author discusses privileges concerning foodstuffs and shopping, the use of religious objects, exemption from certain disciplinary measures, employment in occupations not destroying the priestly dignity, and individual transportation. The privileges of imprisoned clergymen are collated with the approach to other prisoners. Finally, the author looks into the rights granted to priests representing other denominations. The article closes with conclusions of legal and historical nature assessing the rights and privileges against the backdrop of the overall system of detention.

Keywords: privileges, the clergy, prison rules



 

Tadeusz J. Zieliński

"Ustawodawstwo II Rzeczypospolitej wymierzone w wyznawców judaizmu"

W drugiej połowie lat 30. XX wieku wyrazem niechętnej polityki państwa polskiego w stosunku do Żydów stało się prawo wymierzone w wyznawców judaizmu. Miało ono na celu w szczególności ograniczyć żydowską działalność gospodarczą związaną z czynnikiem religijnym (handel mięsem pochodzącym z uboju rytualnego, produkcja i obrót dewocjonaliami). Przedstawiony artykuł dokonuje rekonstrukcji procesu tworzenia ustawodawstwa skierowanego przeciwko osobom wyznania mojżeszowego, towarzyszącej temu dyskusji parlamentarnej oraz przedstawia normy prawne Drugiej Rzeczypospolitej ograniczające wolność religijną wyznawców judaizmu.

Słowa kluczowe: wolność religijna, judaizm, ubój rytualny, Druga Rzeczpospolita

"The Legislation of the Second Republic of Poland against the Followers of Judaism "

In the second half of the 1930s, the hostile policy of the Polish state towards the adherents of Judaism was manifested in made law. It was particularly aimed to restrict Jewish economic activities linked to the religious factor (trade in meat from ritual slaughter, production and trade in devotional items). The article attempts to reconstruct the process of making the legislation directed against persons of the Jewish faith and the accompanying parliamentary debate; it further presents the legal standards laid down in the Second Republic and limiting the freedom of the followers of Judaism.

Keywords: Religious freedom, Judaism, Ritual Slaughter, Second Republic of Poland


Andrzej Szymański

"Działalność Wydziału do Spraw Wyznań w Opolu w latach 1958-1989 w świetle dokumentów Archiwum Państwowego w Opolu "

Tekst obrazuje funkcjonowanie Wydziału do Spraw Wyznań funkcjonującego formalnie w latach 1958-1989 w ramach najpierw Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, a od 1975 r. – Urzędu Wojewódzkiego w Opolu. Omówiono podstawowe pola aktywności WdSW, tj. nadzór nad „działalnością bieżącą” Kościoła rzymskokatolickiego na Opolszczyźnie, nad zakonami i stowarzyszeniami katolickimi oraz nierzymskokatolickimi związkami wyznaniowymi. Opolski WdSW zadania swe wykonywał w ścisłej łączności z Urzędem do Spraw Wyznań, powstałym w 1950 r. Z zachowanych, niezbyt licznych materiałów archiwalnych wynika, że Wydział był w zasadzie strukturą ściśle biurokratyczną i pozbawioną własnej inicjatywy, wykonującą ściśle polecenia płynące z warszawskiej centrali. Wydaje się jednak, że obraz taki jest nazbyt uproszczony, a niepełna wiedza na temat rzeczywistych działań WdSW spowodowana jest selekcją dokumentów Wydziału, dokonaną w końcu lat osiemdziesiątych XX wieku w obliczu likwidacji struktur komunistycznej administracji wyznaniowej w Polsce.

Słowa kluczowe: Wydział do Spraw Wyznań, związki wyznaniowe

"The Activity of the Department for Religious Affairs in Opole in the Years 1958-1989 in the Light of the Records of the State Archives in Opole  "

The article discusses the activity of the Department for Religious Affairs formally operating in the years 1958-1989, first as part of the Presidium of the Voivodeship National Council and, from 1975, within the Voivodeship Office in Opole. The basic areas of the department's interest were covered, including the supervision over "the ongoing operations" of the Roman Catholic Church in the Opole region, the Roman Catholic religious orders and associations and non-Catholic religious associations. The department closely liaised with the Office for Religious Affairs established in 1950. Judging by the preserved records, which are scarce, the department was merely a bureaucratic body, lacking its own initiative and carefully implementing official orders of the Warsaw HQ. However, such a picture is overly simplistic and the incomplete knowledge of the actual activities of the Department is attributed to the depletion of the vast majority of records in the late 1980s, shortly before the liquidation of the bureaucratic structures of the communist administration dealing with religious matters.

Keywords: Department for Religious Affairs, religious associations


Michał Madej, Zbigniew Pasek

"Współczesne orzecznictwo niemieckie wobec mniejszości muzułmańskiej"  

Artykuł podejmuje się zadania omówienia problemu obecności mniejszości muzułmańskiej w Niemczech. Autorzy w swojej analizie uwzględniają zarówno religijne prawo islamu (szariat) i zwyczaje kulturowe ludności muzułmańskiej (gł. tureckiej) jak i analizują orzecznictwo niemieckie w sprawach związanych z praktykami religijnymi i kulturowymi muzułmanów w niemieckiej przestrzeni publicznej. Omawiają wybrane obszary konfliktów naświetlając tak perspektywę muzułmańską jak i niemiecką. Opisują dokładniej dwa kazusy ilustrujące kulturową perspektywę (i argumentację) muzułmańską na specyficznym gruncie niemieckiego orzecznictwa sądowego. Pierwszy poświęcony jest rytualnemu ubojowi zwierząt, drugi – noszeniu kobiecej burki, czyli zwyczajowi zakrywania twarzy przez muzułmanki.

Słowa kluczowe: Islam w Niemczech, prawo niemieckie wobec muzułmanów, tolerancja religijna w Niemczech

"Contemporary German Case-Law on the Muslim Minority"  

The article addresses the question of the Muslim minority in Germany. In their analysis, the authors examine both Islamic religious law (Sharia) and the customs practised by the Muslim population (mainly Turkish); further, they look into the German case-law in matters of Islamic religious and cultural practices within the German public sphere. They expose selected areas of conflict, both from the Muslim and German perspective. They describe two cases illustrative of the Muslim cultural perspective (and arguments) against the backdrop of German case-law. One involves to the ritual slaughter of animals, the other, the wearing of the burka, i.e. the custom among Muslim women to cover their bodies (including faces) with an enveloping cloth when in public.
Keywords: Islam in Germany, German law on Muslims, religious toleration in Germany
 
 

Mariusz Kałczewiak

"Izraelskie prawo małżeńskie. Wybrane zagadnienia"

Niniejszy artykuł stanowi wprowadzenie i zachętę do dalszych studiów nad prawem Izraela. W moim tekście prezentuję zarys izraelskiego prawa małżeńskiego, analizowanego przeze mnie szerzej w pracy magisterskiej obronionej w czerwcu 2011 r. na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Wyjaśniam w nim strukturę izraelskiego systemu prawa oraz przedstawiam specyfikę małżeństwa halachicznego oraz problem małżeństw międzyreligijnych.

Słowa kluczowe: Prawo małżeńskie, małżeństwo halachiczne, małżeństwo międzyreligijne

"Israeli Marriage Law. Selected Problems"

This article is intended to introduce and incentivize further research into Israeli law. It outlines Israeli marriage law, thoroughly examined in the author's MA paper of June 2011, completed at the Faculty of Law and Administration, Warsaw University. Explained therein are the structure of the Israeli legal system, the characteristics of halakhic marriage and the problem of interfaith marriages.
Keywords: marriage law, halakhic marriage, interfaith marriage
 
 

Marcin Wielec

"Naruszenie zakazu dowodowego tajemnicy spowiedzi w prawie karnym (materialnym i proceduralnym)" 

Tajemnica spowiedzi funkcjonuje w prawie państwowym i w prawie kanonicznym. Istotą tajemnicy spowiedzi jest ochrona wyznania penitenta poprzez nałożenie na duchownego (spowiednika) obowiązku zachowania w pełnej tajemnicy treści wyznania przekazanego mu podczas spowiedzi. Obowiązek zachowania tajemnicy spowiedzi w procedurze karnej nakłada na duchownego przepis art. 178 pkt. 2 Kodeksu Postępowania Karnego. W prawie kanonicznym to głównie kan. 983 Kodeksu Prawa Kanonicznego. Naruszenie tajemnicy spowiedzi, czyli wyjawienie (upublicznienie) treści wyznania penitenta skutkuje odpowiednią reakcją w prawie karnym materialnym i proceduralnym oraz w porządku prawa kanonicznego.

Słowa kluczowe: tajemnica spowiedzi, Kodeks Postępowania Karnego, Kodeks Prawa Kanonicznego

"The Violation of Inadmissibility of Confession as Evidence in Criminal Law (Substantive and Procedural)" 

The secret of confession (or sacramental seal) is a concept present both in national law canon law. Under the sacramental seal, the penitent's confession is protected by the obligation imposed on the priest (confessor) to maintain absolute secrecy as to the penitent's words uttered in the confessional. The priest is bound by the obligation to maintain secrecy of confession in the criminal procedure pursuant to Article 178(2) of the Code of Criminal Procedure. The corresponding rule is provided in Canon 983 of the Code of Canon Law. The violation of the sacramental seal, or disclosure (making public) the content of the penitent's confession entails relevant measures under substantive and procedural criminal law as well as under canon law.
Keywords: The secret of confession, Code of Criminal Procedure, Code of Canon Law


Paweł Borecki

"Dylematy likwidacji Funduszu Kościelnego i komisji regulacyjnych"

Rząd premiera D. Tuska planuje likwidację Funduszu Kościelnego, wprowadzenie finansowania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne osób duchownych przez zwierzchnie instytucje wyznaniowe oraz wprowadzenie asygnaty podatkowej w wysokości 0,3% podatku dochodowego od osób fizycznych. Założenia odpowiednich ustaw zostały przedstawione liderom kościołów i innych związków wyznaniowych 15 i 16 marca 2012 r. do zaopiniowania. Planowane jest także zniesienie czterech komisji regulacyjnych na zasadach analogicznych jak likwidacja Komisji Majątkowej na mocy ustawy z 16 grudnia 2010 r. Zamierzania strony rządowej zasługują w przeważającej mierze na krytyczną ocenę. Mogą one być niezgodne z konstytucyjną zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa oraz zasadą ochrony praw słusznie nabytych. Szczególnie dotkliwie wprowadzenie tych zmian odczują wspólnoty religijne nierzymskokatolickie. Pod rygorem niekonstytucyjności odpowiednie ustawy powinny być uchwalone na podstawie odpowiednich umów zawartych przez Radę Ministrów z właściwymi kościołami i innymi związkami wyznaniowymi. Być może ze względu na negatywne skutki społeczne w praktyce optymalnym rozwiązaniem byłoby utrzymanie status quo.

Słowa kluczowe: Fundusz Kościelny, komisje regulacyjne, Komisja Majątkowa

"Dilemmas Arising from the Dissolution of the Church Fund and the Regulatory Authorities"

The Cabinet of Prime Minister Donald Tusk is planning a dissolution of the Church Fund, which entails the payment of social security and healthcare contributions by the relevant, superior religious institutions and the introduction of a voluntary tax deduction of 0.3% off the natural persons' income tax. The proposals of relevant laws were submitted to the authorities of several churches and other religious associations for approval on 15 and 16 March 2012.Likewise, the government intends to terminate the operation of four regulatory authorities, as it was the case with the Property Commission under the Act of 16 December 2010.The government's plan should be disapproved of in its most part. It is likely to be incompatible with the constitutional principle of citizens' trust in the state and the principle of protection of vested rights. Particularly affected by these changes will be non-Roman Catholic communities. Under penalty of unconstitutionality, the relevant laws should be enacted after suitable agreements have been concluded by the Cabinet and the churches and other religious associations. Perhaps, bearing in mind the negative social effects, the most practical and optimal solution would be to maintain the status quo in this matter.
Keywords: Church Fund, regulatory authorities, Property Commission